Yeni bir kardeşin doğumu, okul öncesi bir çocuk için hayatındaki en büyük değişikliklerden biri. Kreşe başlamak da öyle. İkisi aynı aya denk geldiğinde çocuk, iki büyük değişikliği aynı anda yönetmek zorunda kalıyor.
Bu birleşimi sık görüyoruz — çünkü çoğu ailede kararlar aynı sebeple veriliyor: yeni bebek gelirken büyük çocuğun düzenli bir yeri olsun isteniyor. Mantıklı bir düşünce, ama zamanlama önemli.
En iyi sıralama
Mümkünse şu sırayı öneriyoruz:
Doğumdan en az 4-6 hafta önce başlayın. Böylece çocuk kreşe, evde henüz bir şey değişmemişken alışır. Kardeş geldiğinde kreş artık “bildiği yer” olur, yeni bir bilinmez değil.
Ya da doğumdan 2-3 ay sonra başlayın. Evdeki düzen oturduktan sonra.
Kaçınılması gereken: doğumla aynı hafta ya da doğumdan hemen sonra başlamak. Bu durumda çocuk kolayca şu sonuca varıyor: “Bebek geldi, beni gönderiyorlar.” Bu cümleyi kurmasa bile hissediyor.
Büyük çocuğun yaşı da bu hesabın parçası: iki yaş civarı ayrılık kaygısının en yoğun dönemi, üç yaşta ise akran ihtiyacı öne çıkıyor. Kreşe başlama yaşı yazısında bu farkları ve doğum izni, ikinci çocuk gibi aile takvimini birlikte ele aldık.
Zamanlama elimizde değilse
Her zaman planlanabilen bir şey değil bu. Doğum erken olabilir, iş dönüş takvimi sabit olabilir. O zaman şunlara dikkat ediyoruz:
Uyum süresini uzatın. Normalde iki hafta süren kademeli uyumu üç haftaya yayıyoruz. Acele etmemek burada çok işe yarıyor.
Bırakma ve almayı mümkünse aynı kişi yapsın. Tercihen doğumdan etkilenmeyen kişi — baba, babaanne, dede. Annenin bebekle birlikte kapıda görünmesi, çocuğun ayrılığı bebekle ilişkilendirmesini kolaylaştırıyor.
Bize haber verin. Evde bir bebek olduğunu bilmek, sınıftaki davranışı yorumlamamızı tamamen değiştiriyor. Bilmediğimiz bir değişikliğin sonucunu yanlış anlamlandırma riskimiz var.
Beklenen davranışlar
Kardeş doğumundan sonra şunları sık görüyoruz; hepsi normal ve geçici:
- Geriye gidiş. Tuvalet eğitimi tamamlanmış bir çocuk kaza yapmaya başlayabilir. Bunun nasıl ele alınacağını ayrı bir yazıda anlattık.
- Bebeksi konuşma. Çocuk, ilgiyi çeken davranışı taklit ediyor.
- Öğretmene yapışma. Sınıfta sürekli aynı yetişkinin yanında olma isteği.
- Ani öfke patlamaları. Özellikle gün sonunda, yorgunlukla birleştiğinde.
Bu davranışlar cezalandırılacak şeyler değil; ihtiyaç bildirimi. Sınıfta bunları görürsek çocuğa fazladan birebir zaman ayırıyoruz.
Evde işe yarayan üç şey
Günde 15 dakika yalnız zaman. Bebeksiz, telefonsuz, tamamen çocuğa ayrılmış. Süre kısa olabilir ama düzenli olmalı. Bu tek uygulamanın etkisi şaşırtıcı derecede büyük.
“Ağabey/abla oldun” baskısı kurmayın. “Artık büyüdün” cümlesi, çocuğa kaybettiği şeyi hatırlatıyor. Büyümek bir ödül gibi sunulunca daha da direniyor.
Bebeğe yardım etmesine izin verin — zorlamadan. Bez getirmek, örtüyü tutmak. Katılmak istemiyorsa da sorun değil.
Kurumdaki karşılığı
Kardeşi olan çocuklar için sınıfta ayrı bir şey yapmıyoruz — ayırmak istemiyoruz. Ama gözlemi sıkılaştırıyoruz ve gerekiyorsa rehberlik desteğimiz devreye giriyor.
İki kardeşi de bize getirmeyi düşünüyorsanız: farklı yaş gruplarını aynı anda kabul ediyoruz ve kardeş indirimi uyguluyoruz. Kontenjan durumu için arayabilirsiniz.
