Sabahları kapıda geçen üç dakika, çoğu velinin gününün en zor anı. Çocuk ağlıyor, siz geç kalıyorsunuz, arkanızda bir ses bırakıp çıkıyorsunuz. İyi haber şu: bu anın süresi ve şiddeti, kurulan rutinle doğrudan ilişkili.
Neden uzun veda işe yaramıyor
Sezgisel olarak tam tersini yapmak istiyoruz: çocuk ağlıyorsa biraz daha kalalım, sakinleşsin sonra gidelim. Ama bu, çocuğa şunu öğretiyor: ağlamak, annemin kalma süresini uzatıyor.
Daha önemlisi, uzayan veda ayrılığın kendisini büyük bir olay hâline getiriyor. Çocuk sizin tereddüdünüzü okuyor ve “demek ki burada tedirgin olunacak bir şey var” sonucunu çıkarıyor.
Kaçarak çıkmak da işe yaramıyor
Diğer uç ise farkettirmeden çıkmak. Kısa vadede sessiz bir sabah sağlıyor; uzun vadede çok daha maliyetli. Çünkü çocuk şunu öğreniyor: annem her an kaybolabilir. Sonuç, gün boyu artan bir tetikte olma hâli oluyor — sizi bir daha gözden kaybetmemek için.
Doğrusu ikisinin arası: kısa ama açık bir veda.
Üç adımlık rutin
Bir veda rutininin işe yaraması için üç özelliği olması gerekiyor: kısa olmalı, her gün aynı olmalı ve sonu net olmalı.
1. Aynı yerde vedalaşın. Sınıf kapısı, vestiyer, bahçe kapısı — neresi olursa olsun her gün aynı nokta. Mekân öngörülebilir olduğunda çocuk ne olacağını bilir.
2. Aynı cümleyi kurun. “Öpücük, sarılma, hoşça kal. Ben ikindiden sonra geleceğim.” Cümle her gün aynı olsun. Bu yaştaki çocuk için tekrar, güvenin kendisidir.
3. Söylediğiniz gibi çıkın. Kapıdan çıktıktan sonra geri dönmeyin. “Bir kere daha sarılayım” çoğu zaman sizin ihtiyacınızdır, çocuğun değil.
Öğretmen ne yapıyor
Bizim tarafımızda da bir rutin var. Çocuğu kapıda aynı kişi karşılıyor, kucağa alıyor ve doğrudan bir işe yönlendiriyor: “Bak, bugün kum masasında ne var?” Ağlayan bir çocuğu sakinleşmesi için bekletmek yerine dikkatini yönlendirmek çok daha hızlı sonuç veriyor.
Sizin çıkışınızdan sonra çocuğun ne kadar sürede sakinleştiğini izliyoruz. Merak ediyorsanız gün içinde sorabilirsiniz — bu bilgiyi paylaşmakta bir sakınca yok, aksine velinin içini rahatlatıyor.
Zamanlama küçük ama önemli
Aceleyle gelen bir veli, aceleci bir veda yapar; çocuk bunu hisseder. Bırakma saatinizi mesai saatinize yapıştırmayın, beş dakika pay bırakın.
Bu, sabah 07:00’de açık olmamızın sebeplerinden biri. Karşılamanın neden 07:00 – 08:30 gibi geniş bir aralığa yayıldığını kreşte bir gün nasıl geçer yazısında anlattık. Adapazarı ya da Erenler gibi yol mesafesi olan bir yerden geliyorsanız, erken aralık size bu payı veriyor.
Ne kadar sürer?
Çoğu çocukta sabah zorlanması ilk birkaç hafta içinde belirgin biçimde azalıyor. Tamamen bitmesi ise dönemsel olabiliyor: hastalıktan sonra, uzun bir tatilin ardından ya da evde bir değişiklik olduğunda geri gelebilir. Bu bir gerileme değil, normal bir dalgalanma.
Sabahlar uzun süredir zorluysa ve gün içinde de sakinleşme olmuyorsa, bunu birlikte konuşalım. Rehberlik desteğimiz tam olarak bu tür durumlar için var.
