Veli görüşmelerinde zaman zaman şu cümleyi duyuyoruz: “Güzel de, bütün gün sadece oynuyorlar galiba.” Sorunun arkasındaki kaygı anlaşılır — çocuğun bir şeyler öğrendiğinin görünür bir kanıtı aranıyor. Ama okul öncesinde oyun, öğrenmenin molası değil; öğrenmenin kendisi.
Bir blok kulesinde neler oluyor?
Üç yaşındaki bir çocuk yere blok diziyor. Dışarıdan bakınca oyun. İçeride olan şeyler:
- Denge ve neden-sonuç. Kule hangi noktada devriliyor? Bir sonraki denemede tabanı genişletiyor.
- Sayı ve büyüklük. “Bu daha uzun”, “bir tane daha lazım”. Sayı kavramı burada, kâğıt üstünde değil kuruluyor.
- Hayal kırıklığına dayanma. Kule devriliyor. Yeniden başlamak, okul öncesinde öğrenilecek en zor becerilerden biri.
- Müzakere. Yanındaki çocuk aynı bloğu istiyor. Sıra, paylaşım, “sen şunu al” pazarlığı.
Bu dört şeyin hiçbirini bir çalışma kâğıdı öğretemiyor. 0 – 6 yaşta dil, öz denetim, dikkat ve ince motor becerinin neden tam olarak böyle kurulduğunu okul öncesi eğitimin önemi yazısında daha geniş ele aldık.
Peki fark ne? Serbest oyun mu, kurgulanmış oyun mu?
Oyun temelli öğrenme, çocukları bir odaya bırakıp çekilmek değil. İkisi arasında büyük fark var.
Ortam kurgulanıyor. O gün hangi malzemenin ortada olduğu bir tercih. Sayı çalışılacaksa masaya sayılabilir, dizilebilir, gruplanabilir malzemeler konuyor.
Öğretmen izliyor ve araya giriyor. Ama komut vermek için değil, genişletmek için: “Kuleyi nasıl daha sağlam yapabiliriz?” Bu soru, “şuraya şunu koy”dan tamamen farklı bir şey.
Gözlem kaydediliyor. Hangi çocuk hangi beceride nerede? Bu, çocuk gelişimi takibinin ham verisi.
Yürüttüğümüz MULTİBEM sisteminde bu üçü birlikte işliyor.
Küçük grup neden şart?
Yukarıdaki üç maddenin hiçbiri kalabalık bir sınıfta yapılamıyor. Bir öğretmen 25 çocuğun bulunduğu bir odada gözlem yapamaz; gün, düzeni korumakla geçer.
Bu yüzden büyük yaş grubunda mevcudu en fazla 16 çocukla sınırlıyoruz. Bunun kontenjanımızı daralttığını biliyoruz; neden yine de vazgeçmediğimizi ayrı bir yazıda anlattık.
Branş dersleri nereye oturuyor?
Bizde branşlar ayrı bir kulüp değil; günün etkinlik saatlerinin içinde. İngilizce şarkı ve gündelik kalıplarla, drama rol ve ifade oyunlarıyla, akıl oyunları materyalle ilerliyor.
Yani branş dersi de oyunun içinden yürüyor; masaya oturup ders dinlenmiyor.
“Ne öğrendiğini nasıl göreceğim?”
Haklı bir soru. Cevabı defter değil, gözlem paylaşımı. Size “bugün renkleri çalıştık” demek yerine şunu söylemeye çalışıyoruz: “Bugün ilk kez sırasını bekledi” ya da “üç gündür aynı yapbozu bitirmeye çalışıyor, bugün bitirdi.”
Bu bilgiyi nasıl isteyeceğinizi veli-öğretmen iletişimi yazımızda anlattık.
Gelip izleyin
Bir sınıfta oyunun nasıl kurgulandığını anlatmak zor; görmek kolay. Etkinlik saatinde uğrarsanız ne demek istediğimizi birkaç dakikada anlarsınız. Bir saat belirlemek için arayabilirsiniz.
